Wiele kobiet zdaje sobie sprawę, że średnia długość życia się wydłuża i rozumie, że jest to szansa na zachowanie zdrowia, płodności i witalności na dłuższy czas.
Dążą one do opóźnienia, a nawet zatrzymania, w miarę możliwości, pojawiania się oznak starzenia, aby cieszyć się pełnym i zdrowym życiem przez wiele lat.
Menopauza (zwana również klimakterium) to naturalny proces w życiu każdej kobiety, wiek stanowiący znaczący punkt zwrotny między okresem płodności a trzecim wiekiem.
Czym jest menopauza?
Kryzys menopauzalny definiowany jest jako spadek produkcji estrogenu i progesteronu, żeńskich hormonów wydzielanych przez jajniki.
Spadek ten powoduje szereg zmian fizjologicznych i psychicznych u kobiet i charakteryzuje się głównie ustaniem miesiączkowania.
Kiedy zaczyna się menopauza?
Menopauza zwykle zaczyna się między 45. a 55. rokiem życia, ale może rozpocząć się wcześniej lub później.
Wiek wystąpienia menopauzy jest determinowany przez czynniki genetyczne, styl życia i czynniki środowiskowe.
Wpływ menopauzy:
Wpływ menopauzy jest różnorodny i różni się w zależności od kobiety. Typowe objawy obejmują:
- Uderzenia gorąca: Nagłe napady gorąca, którym towarzyszy pot, dreszcze i zawroty głowy.
- Zaburzenia snu: Trudności z zasypianiem, częste budzenie się w nocy i słaba jakość snu.
- Zmiany nastroju: Obniżenie nastroju, drażliwość, nerwowość i depresja.
- Suchość pochwy: Może powodować dyskomfort i podrażnienie podczas stosunku.
- Zmiany w cyklu miesiączkowym: Nieregularność, zwiększone lub zmniejszone krwawienie oraz całkowite ustanie miesiączki.
- Zmiany wagi: Skłonność do przybierania na wadze, szczególnie w okolicy brzucha.
- Osteoporoza: Zmniejszenie gęstości kości, co zwiększa ryzyko złamań.
Czas trwania menopauzy:
Menopauza trwa zwykle kilka lat, średnio 7-10.
Po ustaniu miesiączki kobiety wchodzą w trzeci wiek.
W królestwie zwierząt menopauza jest dość rzadka.
Według stanu na rok 2024 znanych jest pięć gatunków waleni zębowych przechodzących ten proces, w którym jajniki przestają funkcjonować: orki (mordercy), grindwale krótkopłetwe, orki karłowate, narwale (jednorożce morskie) i białuchy.
Jedynym znanym gatunkiem lądowym z menopauzą są, oczywiście, ludzie.
Cud melatoniny: obietnica młodości i płodności?
Czy melatonina jest kluczem do opóźnienia starzenia i odwrócenia menopauzy?
Wiele kobiet na całym świecie zwraca wzrok ku Włochom, gdzie dr Walter Pierpaoli, znany lekarz, oferuje unikalną terapię opartą na melatoninie, hormonie zwanym „hormonem snu”. Dr Pierpaoli nazywa tę terapię „cudem melatoniny” i twierdzi, że jest w stanie opóźnić starzenie i odwrócić menopauzę.
Przełomowe badanie?
W 2001 roku Bellipanni i Pierpaoli opublikowali randomizowane, kontrolowane placebo badanie na kobietach w okresie menopauzy i około menopauzalnym (w wieku 42-62 lat), które badało wpływ wieczornego przyjmowania melatoniny.
Badanie wykazało złagodzenie typowych objawów menopauzy (takich jak uderzenia gorąca i obniżony nastrój) oraz zmiany hormonalne, w tym spadek poziomu LH i FSH w grupie leczonej w porównaniu z grupą kontrolną.
Należy podkreślić: badanie nie wykazało przywrócenia płodności ani ciąż, a jedynie zmiany hormonalne, i było małe i wstępne.
Naukowe wyjaśnienie?
Dr Pierpaoli wyjaśnia skuteczność melatoniny ochroną przysadki mózgowej, która odpowiada za produkcję wielu hormonów, w tym hormonów związanych z płodnością i starzeniem.
Jego zdaniem przyjmowanie melatoniny pomaga utrzymać prawidłowe funkcjonowanie tego gruczołu, opóźniając w ten sposób procesy biologiczne prowadzące do starzenia i menopauzy.
Co warto wiedzieć:
Dr Pierpaoli twierdzi, że melatonina ma szerokie korzyści zdrowotne, ale należy podkreślić, że są to jego twierdzenia, a nie ugruntowany zbiór dowodów.
Melatonina nie jest udowodnionym środkiem zapobiegającym rakowi piersi, a jej długoterminowy wpływ na starzenie i płodność nie został udowodniony w dużych, kontrolowanych badaniach.
Przyjmowanie melatoniny wymaga konsultacji z lekarzem, szczególnie u kobiet w okresie menopauzy.
Ważne zastrzeżenie:
Podejście dr Pierpaoliego jest kontrowersyjne i nie jest akceptowane jako terapia oparta na dowodach w społeczności naukowej.
Przed rozważeniem jakiejkolwiek terapii hormonalnej lub przyjmowania suplementów w okresie menopauzy należy skonsultować się z wykwalifikowanym ginekologiem.
Terapia oparta na zastosowaniu osocza bogatopłytkowego (PRP)
Zespół greckich naukowców pod kierownictwem dr Konstantinosa Sfakianoudisa i dr Konstantinosa Pantosa zbadał eksperymentalną terapię mającą na celu ponowne pobudzenie funkcji jajników u kobiet, które doświadczyły wczesnej lub normalnej menopauzy.
Terapia opiera się na zastosowaniu osocza bogatopłytkowego (PRP), substancji pochodzącej z krwi samej kobiety i znanej ze swojej zdolności do promowania gojenia tkanek.
Ważne jest, aby podkreślić od razu: Terapia PRP w celu odmłodzenia jajników jest eksperymentalna i nieudowodniona. Istniejące dowody opierają się na małych, niekontrolowanych badaniach pilotażowych, bez randomizowanych badań kontrolowanych (RCT). Profesjonalne organizacje zajmujące się płodnością klasyfikują ją wyłącznie jako eksperymentalną i nie należy jej przedstawiać jako dostępnego lub gwarantowanego rozwiązania.
Mechanizm działania:
Naukowcy przypuszczają, że PRP może działać poprzez stymulację regeneracji tkanki jajnikowej.
Istnieje kontrowersyjna i nieudowodniona hipoteza, że po menopauzie mogą istnieć jajnikowe komórki macierzyste (oogonialne), które rzekomo są w stanie wytwarzać nowe komórki jajowe. Jednak większość badaczy w tej dziedzinie uważa, że kobieta rodzi się ze stałą pulą komórek jajowych, która nie ulega odnowie, a istnienie takich komórek macierzystych u ludzi nie zostało udowodnione.
Zgodnie z hipotezą, PRP może sprzyjać poprawie tkanki jajnikowej i funkcji hormonalnej, ale dokładny mechanizm działania pozostaje niejasny.
Zachęcające wyniki:
W badaniu pilotażowym obejmującym 30 kobiet po menopauzie zgłoszono, że około 43% z nich (13 z 30) zareagowało na leczenie powrotem miesiączki lub poprawą hormonalną.
Należy zauważyć: w grupie kobiet po menopauzie nie przeprowadzono pobierania komórek jajowych, a w literaturze zgłoszono tylko bardzo nieliczne przypadki ciąż po tym leczeniu. Są to wyniki wstępne i niekontrolowane.
Dalszy rozwój:
Zespół nie wszczepił jeszcze żadnego zarodka kobietom po menopauzie, ale planuje to zrobić w nadchodzących miesiącach.
Równolegle badają wpływ PRP na zdrowie kobiet, które nie starają się zajść w ciążę, oceniając potencjał terapii w opóźnianiu objawów menopauzy i poprawie zdrowia wielu układów w organizmie.
Nowe badanie dostarcza pomyślnych wyników w odmładzaniu jajników!
Badanie, przeprowadzone przez doświadczony zespół naukowców, objęło 469 kobiet, co stanowi największą grupę kobiet przebadaną do tej pory w dziedzinie terapii odwracających starzenie i płodność.
Badanie koncentrowało się na ocenie skuteczności terapii PRP, opartej na wstrzykiwaniu osocza bogatopłytkowego do jajników, w stymulacji regeneracji tkanek i ich funkcji.
Zachęcające wyniki:
Badanie jest retrospektywnym badaniem obserwacyjnym i obejmowało kobiety w wieku rozrodczym, które mają co najmniej jeden jajnik,
kobiety z historią niepłodności, zmianami hormonalnymi, brakiem miesiączki i przedwczesną niewydolnością jajników.
Podczas pierwszej konsultacji pacjentki rejestrowano szczegółowy wywiad reprodukcyjny, przeprowadzano USG przezpochwowe w celu oceny wielkości jajników
oraz analizę hormonalną hormonu folikulotropowego (FSH), hormonu anty-Müllerowskiego (AMH), estradiolu (E2) i hormonu luteinizującego (LH).
W badaniu wzięło udział 469 kobiet z historią niepłodności, zmianami hormonalnymi, brakiem miesiączki i przedwczesną niewydolnością jajników, u których zarejestrowano poziomy hormonalne do czterech miesięcy po leczeniu.
Objętość krwi żylnej wymagana do przygotowania 6-8 ml osocza bogatopłytkowego (PRP) do wstrzyknięcia wynosiła 40-60 ml.
Początkowe stężenie płytek krwi w próbce krwi żylnej wynosiło około 25 000/μL, podczas gdy przygotowane PRP miało stężenie 900 000/μL.
Objętość około 2-4 ml na jajnik, w zależności od objętości jajnika, została wstrzyknięta do jajnika.
Interwencja PRP miała istotny wpływ na stężenie FSH na poziomie α = 0,05.
Zaobserwowano statystycznie istotne wzrosty prawidłowych wartości FSH i E2 po trzech i czterech miesiącach od interwencji PRP we wszystkich grupach wiekowych.
Wnioski z badania są takie, że wyniki badania pokazują, że wstrzyknięcie PRP do jajnika wpływa na poprawę tkanki jajnikowej i jej funkcji.
Przyszłe kontrolowane badania kliniczne są potrzebne, aby rzucić światło na zastosowanie PRP w regeneracji jajników, zanim zostanie ono rutynowo zaoferowane w ramach opieki klinicznej.
Kolejne badanie
Skupiło się na badaniu zmian zachodzących w ludzkich jajnikach wraz z wiekiem.
Badaczka zgromadziła obszerną wiedzę na ten temat, a jej badanie przedstawia przełomowe odkrycia, które mogą znacząco wpłynąć na nasze zrozumienie procesu starzenia się kobiet i rozwój nowych terapii.
Wyzwanie pozyskiwania tkanek:
Jednym z największych wyzwań w badaniu starzenia się jajników jest pozyskanie odpowiednich tkanek do badań.
Badaczce udało się pokonać to wyzwanie dzięki współpracy z 15 ochotniczkami, które oddały swoje jajniki po operacji.
Jajniki te podzielono na trzy grupy wiekowe: młode (18-28 lat), w średnim wieku (36-39 lat) i starsze (47-49 lat).
Innowacyjne techniki badania ekspresji genów:
Autorzy zastosowali zaawansowane techniki umożliwiające pomiar ekspresji genów na poziomie pojedynczej komórki.
Techniki te pozwoliły im przeanalizować zmiany zachodzące w ekspresji genów w ośmiu różnych typach komórek jajnika wraz z wiekiem.
Fascynujące odkrycia:
Dogłębna analiza ekspresji genów ujawniła złożony obraz zmian zachodzących w jajnikach wraz z wiekiem.
Stwierdzono, że:
- Znaczące różnice w ekspresji genów: Istnieją znaczące różnice w ekspresji genów między jajnikami kobiet w wieku rozrodczym a jajnikami kobiet w okresie menopauzy. Różnice te odzwierciedlają zmiany w funkcjach i cechach komórek jajnika wraz z wiekiem.
- Starzenie komórkowe jako główny czynnik: Stwierdzono, że starzenie komórkowe jest głównym czynnikiem starzenia się jajników. Starzejące się komórki w jajniku charakteryzują się pogorszoną funkcją, upośledzoną zdolnością do regeneracji i akumulacją uszkodzeń molekularnych.
- Związek między starzeniem komórkowym a stanem zapalnym: Stwierdzono związek między starzeniem komórkowym a stanem zapalnym w jajnikach. Starzejące się komórki wydzielają cząsteczki prozapalne, które powodują dalsze uszkodzenia zdrowych komórek i przyczyniają się do postępu procesu starzenia.
- FOXP1: Kluczowy czynnik transkrypcyjny: Zidentyfikowano kluczowy czynnik transkrypcyjny regulujący procesy starzenia w jajniku - FOXP1. Poziom FOXP1 spada wraz z wiekiem, co sprzyja procesowi starzenia.
- Kwercetyna: Nowa nadzieja w leczeniu: Kwercetyna, naturalny związek o właściwościach przeciwstarzeniowych, okazała się hamować starzenie się komórek jajnika i pomagać w poprawie rezerwy jajnikowej u myszy.
Szczegółowy eksperyment dotyczący wpływu FOXP1:
Naukowcy przeprowadzili kolejny eksperyment, w którym zbadali wpływ FOXP1 na starzenie się jajników.
Zmniejszyli poziom FOXP1 w komórkach ziarnistych myszy i obserwowali wpływ na proces starzenia. Stwierdzono, że:
- Przyspieszone starzenie jajników: Zmniejszenie FOXP1 doprowadziło do przyspieszonego starzenia się jajników u myszy.
- Zmiany we wzorcach ekspresji genów: Zaobserwowano znaczące zmiany we wzorcach ekspresji genów w komórkach ziarnistych o obniżonym poziomie FOXP1.
Zmiany te są związane ze znanymi procesami starzenia. - Wzrost markerów starzenia: Zaobserwowano wzrost poziomów markerów związanych ze starzeniem komórkowym, takich jak aktywność SA-β-gal i akumulacja lipofuscyny.
- Zwiększona śmierć komórek: Więcej komórek ziarnistych umierało w wyniku apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki) u myszy z obniżonym poziomem FOXP1.
Wnioski:
Wyniki badania w znacznym stopniu przyczyniają się do zrozumienia mechanizmów starzenia się ludzkich jajników. Stwierdzono, że:
- Starzenie komórkowe jest głównym czynnikiem starzenia się jajników.
- Czynnik transkrypcyjny o nazwie FOXP1 odgrywa kluczową rolę w regulacji procesów starzenia w jajniku.
- Zmniejszenie poziomu FOXP1 prowadzi do przyspieszonego starzenia się jajników.
- Kwercetyna, naturalny związek o właściwościach przeciwstarzeniowych, może stanowić potencjalne leczenie starzenia się jajników.
Referencje:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11226744/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7355907/
https://www.worldscientific.com/doi/10.1142/S2661318223500032
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10243509/
https://www.ivf-embryo.gr/en/prp-ovarian-rejuvenation
https://www.bloomberg.com/features/2023-menopause-age-drugs-women-longevity/
https://www.nature.com/articles/s43587-024-00607-1
https://academic.oup.com/humupd/article/18/1/73/853086?login=false
https://www.nature.com/articles/nrm3823
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32005271/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S001429992400027X
💬 Komentarze (0)
Bądź pierwszą osobą, która skomentuje artykuł.